Interview Georges Aperghis

door Klaas Coulembier

Georges Aperghis' leermeesters waren o.a. Iannis Xenakis, John Cage en mauricio Kagel. Als componist volgt hij echter vooral zijn eigen pad, waarbij muziek, beeld en theater hand in hand gaan. Hij bedient zich even moeiteloos van elementen uit de rijke muziekgeschiedenis als van vooruitstrevende elektronica. Aperghis verlegt de grenzen van de menselijke uitvoering, en opent zo nieuwe deuren voor de muziek van morgen. De komende jaren is hij een van de vaste gasten bij Operadagen Rotterdam.

Hebben muziek en beeld een (zelfde) betekenis in uw werk of zijn ze eerder onafhankelijk en abstract?
De beelden zijn het verlengde van de muziek. Het is een soort "musique à voir", waarbij er een soort contrapunt is tussen beeld en muziek. De combinatie van beeld en muziek verhindert echter niet dat de muziek ook op zichzelf kan staan. Bij een live uitvoering worden de beelden in "real-time" gemaakt en zien we één mogelijke "verbeelding" van de muziek.

In Machinations worden mensen en machines met elkaar geconfronteerd. Wat is de relatie tussen u als componist en de machine, de computer?
Er is geen bijzondere relatie denk ik. Er is natuurlijk wel de elektronica in mijn muziek. Daar creëert de computer combinaties die nieuw zijn. Je kan er een vocale virtuositeit mee bereiken die verder reikt dan de puur menselijke mogelijkheden. Als componist kan je een softwareprogramma gebruiken om bijvoorbeeld nieuwe klanken uit te vinden waarmee je aan de slag kan. De computer verruimt dus de muzikale wereld waarin ik werk.

Is Machinations een gesloten compositie, of verandert het werk bij elke uitvoering? Zijn er verschillen tussen de originele versie en deze uitvoering met VocaalLAB?
De elektronische partij ligt vast. Ook de partituur is volledig uitgeschreven. Het is wel een partituur zonder noten, maar met fonemen, logische en minder logische klankencombinaties. Natuurlijk moet elke uitvoerder deze partituur interpreteren, maar daarin zit eigenlijk niet meer vrijheid dan in de uitvoering van een sonate van Scarlatti bijvoorbeeld. Door de onconventionele partituur vraagt de uitvoering van dit werk wel een grote investering van de uitvoerders. Hoewel de klanken volledig abstract zijn, en dus geen woorden of zinnen vormen, is het wel belangrijk dat elke uitvoerder zijn eigen verhaal maakt om het werk met overtuiging te brengen.