Blogs

Openingsconcert ‘SONGS OF WAR’

Revolutie, vrijheid, strijd en glorie. Nieuwsbericht op nieuwsbericht blijft het mij verbazen hoe glorieus de de eeuwige mondiale strijd tussen mensen kan worden geabstraheerd tot vurige woorden, die bijna uit idealisme lijken te verhullen hoeveel leed, pijn en verlies schuilen achter de strijd en de revolutie. Het thema van de Operadagen dit jaar is (r)evolutie, vrijheid. Een thema dat tot nadenken uitnodigt. Het komt mij dan ook bijzonder passend voor dat de concertreeks wordt ingeleid met het openingsconcert 'Songs of War'. Laten we immers bij het begin beginnen. Geen vrijheid is niet bevochten. Geen evolutie zonder revolutie. Is dit op zichzelf niet een verheerlijking van de strijd, van de oorlog?

Opening
Het concert opent met een introductie. Het podium is donker, op de silhouetten van de zangers en de muzikanten na. Een groot scherm toont een reeks foto's van asielzoekers die de oorlog ontvlucht zijn. Twee stemmen spreken afwisselend over hun ervaringen in oorlogstijd. Terwijl de woorden weergalmen door de zaal zie ik in het pikkedonker voor mij, hoe zij met hun familie bij elkaar gekropen schuilen in hun huis. "Want als we dood gaan, dan gaan we samen dood." Stilte. De stemmen spreken weer. Een knal. Chaos en oorverdovend geluid. In de muisstille zaal grijp ik bijna instinctief naar mijn oren. Overal bloed. Ik krijg een brok in mijn keel als ik de vrouwelijke stem hoor omschrijven hoe zij haar kleine zusje, haar hart, haar alles, dood in het puin terug vond. Ik krijg een brok als ik er aan terugdenk, nu ik erover schrijf. Een ontroerende ervaring. De lichten gaan aan.

Il Combatimento
Monteverdi's 'Il combattimento di Tancredi e Clorinda' komt bijzonder luchtig over in contrast. De compositie bij deze dramatische scène wordt uitgevoerd door een barok orkest van strijkers en klavecimbel, met de interessante toevoeging van een snaarinstrument dat lijkt op een Bağlama. De zangers vertolken de rollen moeiteloos, al ontbrak het waarschijnlijk achterin de zaal aan volume (de opvoering was zonder versterking). Met name de rol van Clorina wordt prachtig vertolkt door Claron McFadden. Haar krachtige stemgeluid werkt meeslepend en trekt de luisteraar moeiteloos mee naar het slagveld, alwaar Clorinda haar laatste adem in de armen van Tancredi uitblaast en naar de hemel opstijgt. Althans, hemel?

Sequenza per voce
Het tweede stuk van de avond is Berio's 'Sequenza per voce', dat naadloos aansluit op de dood van Clorinda. Het abstracte stuk, dat wederom vertolkt wordt door Claron McFadden creëert een surrealistische verhouding tussen publiek. De uitvoering is minimalistisch: op een donker podium staat een zangeres uitgelicht. De afwisseling van zangerige uithalen en schizofreen gemompel hebben een ongemakkelijk effect op mij. Het lijkt alsof Clorinda na haar dood wordt geteisterd door de geesten uit haar verleden. Het lijkt alsof ze probeert te ontsnappen. Maar dit is immers oorlog. Weg willen, maar niet kunnen. De realisatie is intrigerend. Na afloop volgt luid applaus uit de zaal. Eerlijk is eerlijk, dit was een indrukwekkend stuk met een interessante psychologische dimensie, zowel qua podiumuitvoering als uitwerking op het publiek.

Songs of war I have seen
Na de pauze volgt een opvoering van 'Songs of war I have seen', met muziek van Heiner Goebbels en tekst van Gertrude Stein. Het stuk neemt het publiek mee naar het leven in Frankrijk tijdens de Tweede Wereldoorlog. De door het orkest voorgelezen tekst wordt begeleid door muziek met afwisselend moderne en klassieke stijl, terwijl door het geluidssysteem aan de muren een eindeloze kakofonie van gekraak, gepiep en gezoem de zaal in galmt. Dit is niks voor mij. Hoewel de teksten soms aandoenlijk zijn wordt het kleine, persoonlijke inzicht in de teksten lelijk overstemd door de geluidseffecten die na verloop van tijd aardig mijn geduld op de proef stellen. De teksten wauwelen door van de hak op de tak. De podiuminrichting van her en der geplaatste lampen geven een huiskamergevoel, maar afgewisseld met koud blauw licht, vergelijkbaar met de afwisselende muziekstijlen. De gehele uitvoering neigt naar een doelloos chiasme waarin iedere positief aspect van het stuk wordt overweldigt door een storend contra-element. Ik ervaar het dan ook als een verwarrend, onduidelijk en richtingloos stuk dat eindeloos voortduurt. De boodschap gaat volledig verloren in de vorm. De opvoering wordt afgesloten met galmende klankschalen waar een schelle trompet doorheen snijdt. Spijtig genoeg heb ik van de tweede helft weinig plezier gehad.

Conclusie
In conclusie was 'Songs of War' een rit door een landschap aan emotie. Van de ontroerende getuigenissen van oorlogsslachtoffers tot de dramatische strijd van Monteverdi's 'Il combattimento', van de gestileerde zang in 'Sequenza per voce' tot de kakofonie van geluid in 'Songs of war I have seen', een bijzonder concert van verschillende stijlen en daarmee een plezierige, dan wel intrigerende besteding van de avond. De Operadagen Rotterdam blijven verassen. Ik kijk dan ook met veel plezier uit naar de volgende voorstelling.

afbeelding van Meng  Li

door: Meng Li

Meng Li (1988) is master rechtenstudent aan de Erasmus Universiteit en ondernemer (oprichter reclamebureau SKNDAL). Hij heeft een brede smaak in muziek, theater en film, en uit pure nieuwsgierigheid proefde hij tijdens de Operadagen Rotterdam 2011 van opera en klassieke zang. Voor het festival schreef hij enkele korte blogs over zijn ervaringen. Dit jaar keert hij terug naar de Operadagen om te kijken hoeveel van de opgedane liefde voor opera en zang is blijven hangen...

Terug

Reageer

* Verplichte velden