Blogs

“Ken je die mop van die Held die zou komen….? Die komt nie….”

De aan de Toneelacademie Maastricht geschoolde regisseur Arlon Luijten is door de Operadagen Rotterdam gevraagd drie jaar een voorstelling rond de mythische figuur 'Parsifal' te maken. Richard Wagner's laatste opera 'Parsifal', gebaseerd op een middeleeuws verhaal van Wolfram van Eschenbach (welke weer schatplichtig is aan 'Perceval ou le Conte du Graal van Chrétien de Troyes'), dient voor Luijten als uitgangspunt.

Luijten: "Er zit geen Parsifal in...". Dat is een goeie binnenkomer, een voorstelling die Parsifal heet, en die gast is er niet. Mooie boel! Luijten: "...die heb ik eruit gehaald." De waarom vraag dient zich gelijk aan: "...heel erg om een vraag te stellen", vervolgt Luijten in de foyer aan de Gouvernestraat waar de repetities plaatsvinden. Hij vervolgt: "....Parsifal is natuurlijk de nieuwe leider die we met z'n allen zouden moeten volgen, de Verlosser". Parsifal in het oorspronkelijke verhaal gaat op zoek naar de Heilige Graal. De Graal is, in de verhaallijn bij Wagner, de kelk waaruit Jezus zou hebben gedronken tijdens het Laatste Avondmaal. De bekendste afbeelding van dit gezellig tafelen is het fresco 'Il Cenacolo of L'Ultima Cena' van Leonardo da Vinci.

Luijten: "Net als in Wagner's gedroomde 'Gesamtkunstwerk' wordt "PARSIFAL – playingfields" een kunstwerk dat op de eerste plaats van en voor het volk is", vertelt de getalenteerde regisseur met een aanstekelijk enthousiasme. "Verder, sta ik een vermenging van alle kunstvormen voor." Wagner had een droom, Luijten duidelijk ook! "Op de derde plaats moet de voorstelling het resultaat zijn van een creatief maakproces van een kunstenaarsgilde." Ook hier geldt weer het motto van artistiek leider van de ODR, Guy Coolen, dat de kunstenaar centraal staat. Hulde!

Het belang van Richard Wagner voor de opera staat buiten kijf. Deze rabiate antisemiet maakte van muziektheater een vehikel van expressie van de meest complexe emotionele en psychologiserende issues. Maar ja, esthetiek en ethiek vragen het soms los van elkaar te worden bezien. Luijten, drie edities lang bezig met de 'Parsifal', de verlosser die het volk verwacht en die maar niet komt, pakt het (evenals Wagner) gedegen aan. "Om de grootsheid van dit thema echter zo rijk mogelijk te belichten werken wij samen met partners buiten het kunstveld. Experts op het gebied van transitie, participatie, compassie, 'serious gaming', overheid en revolutie voorzien de voorstelling van extra informatie, ruggensteun en context". Luijten bouwt, wederom net als Wagner, gestaag en met trefzekerheid aan een eigentijdse Parsifal. Dat belooft wat.....

"Ook in de voorstelling zelf zie je de stad, haar inwoners terug. Professionele musici werken samen met amateur-koren, professionele performers, kinderen, kunststudenten en experts uit aan het thema grenzende vakgebieden. De voorstelling heeft hiermee, naast een sociaalartistieke werking, binnen de artistieke kaders een dramaturgische constructie die, ook van binnenuit, is opgebouwd vanuit de principes die het zelf benoemt en onderzoekt". Ik bemerk dat ik ff moet nadenken.... Luijten: "De voorstelling bereikt hiermee niet alleen een groter publiek. Ook kan er, met een georganiseerd platform als follow-up, een duurzaam proces worden ingezet waarin mensen door kunnen denken in de thematiek en, al dan niet begeleid, nieuwe initiatieven kunnen ontwikkelen en uitvoeren", betoogt Luijten. Een visionair is hier aan het woord. En, geeft tegelijkertijd en tussen neus en lippen door duiding en relevantie van de Kunst aan.

Dit jaar startend met zijn Parsifal, zal Luijten de komende twee jaar, bij de volgende edities van de ODR dus twee vervolgvoorstellingen maken. "Parsifal wordt op 3 verschillende locaties gespeeld. Het publiek verplaatst zich. Verschillende kunstdisciplines en -partners gaan de confrontatie aan met Wagners Parsifal en leveren zo steeds een nieuw perspectief op de thematiek en het verhaal. Ondanks de vele vorm-en perspectiefwisselingen, volgen we wel lineair de originele structuur van Parsifal." Het is een zoeken naar een uitweg in een crisis. "Het DNA van de stad Rotterdam (cultureel, sociologisch, architecturaal) is het speelveld om de verschillende sleutelmomenten uit Parsifal op uit te spelen en opnieuw van betekenis te voorzien. Elke locatie heeft zijn eigen artistieke signatuur." Zo zal deel een in de Oude Luxor, (momenteel een bouwput dus!) worden gespeeld. Deel twee zal in Rotterdams klassieke muziektempel De Doelen worden uitgevoerd. "Maar, dan wel in conferentiezaal"! Tot slot zal deel drie, gelijk een spectaculair slotakkoord, op het dak van Het Groothandelsgebouw een grande finale zijn. Luijten: "Maar, dan zitten we in 2016.....".

afbeelding van Hans Eduard  Merts

door: Hans Eduard Merts

Op zoek naar de Gulden Snede van de vervoering: een queeste die begon toen ik als klein jochie keer op keer "Strawberry Fields Forever" gehypnotiseerd door haar magische klanken draaide. Et, encore une fois! Kunst is de geritualiseerde hosti van de geseculariseerde wereld. Of die kunst nou beeldend, performing of gecondenseerd in tijd & ruimte is, het liefst ervaar ik deze als 'Gesamtkunstwerk' en doe graag navenant verslag. Een academische scholing aan de Faculteit der Historische en Kunstwetenschappen heeft het associatief percipiëren eerder versterkt waardoor de queeste naar de heilige graal en haar briljantie soms geslaagd genoemd mag worden. Een intellectueel en/of emotioneel orgastische staat van Zijn: de Satori. Über-realiteit: bevrijd van de alledaagsheid der dingen. Het woorden geven aan bovenstaande vindt al ruim twee decennia plaats voor diverse media.

Terug

Reageer

* Verplichte velden