Blogs

In Bed with Mozart - Onschuldige ontrouw op een bedje van kluchtigheid

Wat is ontrouw in deze tijd? Deze vraag wordt centraal gesteld in de programmatoelichting bij In Bed with Mozart, een vierdaagse samenwerking van Theater Rotterdam, barokorkest B'Rock en sopraan Sophie Karthäuser.

Mozarts opera's Le Nozze di Figaro en Cosí fan tutte zitten er vol mee: bedrog, leugens, geilheid en ontrouw – met een stevige moraal als afsluiter. Het is te verwachten dat we in de 21e eeuw anders over die moraal nadenken. Maar hoe ziet het pad naar een eindconclusie er dan nu uit?

Eerst echter: De Ouverture! Voor de twee genoemde opera's schreef Mozart de mooiste openingsmuziek: vol verwachting, zwanger van belofte. Het orkest heeft het niet makkelijk in de droge omgeving van het oude Luxor, maar houdt zich in de ouverture van Cosí van tutte met puntig spel overeind. De voorstelling laat muziek en spel listig om elkaar heendraaien: de acteurs bewegen in en om het orkest, maar de twee disciplines raken elkaar slechts sporadisch. Mozart en zijn tekstschrijver Da Ponte beschrijven in prachtige klanken en poëtische teksten de liefde, welke kant die ook opgaat. Sopraan Sophie zingt met bewonderenswaardige beheersing enkele aria's uit Mozarts opera's, een donkerdere dramatiek komt uit delen van Symfonie nr 38.

De acteurs stuiven dwars door deze verfijning en gelaagdheid heen met hun kluchtige aanpak. Voor hen is de thematiek bijna niet serieus te nemen. In korte sketches – terrasgesprekken – voelen we onderhuidse spanning, wanneer er over 'affectieve gezelligheid' wordt gepraat. In dit soort onderwerpen is niets onschuldig, want het oude zeer zit dicht aan de oppervlakte. Het leidt al snel tot sneren en schreeuwen, maar zodanig over the top gebracht dat het zijn dramatische inslag verliest. Het publiek grinnikt om de talige steekpartijtjes en andere koddigheid (man met digitaal gadget projecteert per ongeluk porno op zijn eigen arm – mogen we dat ook ontrouw noemen?).

De voorstelling krijgt een wending wanneer we visueel worden getrakteerd op erotisch getint filmbeeld uit begin 20e eeuw; beelden die eerder tot nadenken stemmen over 'wat ooit was en nu anders gezien wordt'. Wanneer de figuur van Mozart dan verschijnt bij Sophie Karthäusers prachtige uitvoering van Deh vieni, non tardar, komt toch nog even de verdieping. De dubbelzinnigheid van die aria in de oorspronkelijke setting wordt treffend zichtbaar gemaakt: lieflijke tekst en potsierlijke playback botsen veelzeggend met elkaar. Als Mozart vervolgens in een enorme berg kussens en met alle acteurs in één grote orgie ten onder gaat, lezen we in een korte tekst van Annelies Verbeke een verontschuldiging van al dit gedrag. We maken onszelf gek, we bedriegen onszelf. We zijn als motten die naar de vlam vliegen. We weten het, en toch doen we het.

Ten opzichte van de moraliteit aan het einde van de Mozart-opera's hebben we daarmee in de 21e eeuw een gelatenheid als eindconclusie. In bed with? So be it.

afbeelding van Marc van der  Heijde

door: Marc van der Heijde

Marc combineert zijn liefde voor klassieke muziek met zijn professionele expertise. Hij ondersteunt musici, muziekensembles en -organisaties, zie www.greenroomcreatives.nl

Terug