Blogs

Semele 'Redux'

Regisseur, bewerker en vormgever Sjaron Minailo veroorlooft zich met Händels opera vele vrijheden. Van de zingende personages blijven er drie over (Semele, haar zuster Ino en Jupiter op wie beiden verliefd zijn), een koor ontbreekt en muziek voor andere personages wordt soms door een van de drie overgenomen. Toch hoeft Händel zich niet om te draaien in zijn graf; er is veel te genieten in de barokopera en de reductie maakt het goden/mensenverhaal toegankelijker. En dus gaat het om liefde, jaloezie, verraad en ijdelheid. En vooruit, om het toch nog een beetje verheven te laten zijn: transfiguratie.

Je zou niet logischerwijs denken dat we naar het Residentie Orkest luisteren. Onder de zeer bezielende leiding van barokspecialist Richard Egarr klinkt de groep van dertig musici puntig en gedreven. Intonatie is niet altijd optimaal, maar de totaalklank is fraai – compleet met natuurhoorns, theorbe en twee clavecimbels. Het orkest vormt de achtergrond van de setting, daarvóór scheppen de musici en een paar niet-zingende personages aan de hand van vele stoelen hun eigen wereld. Het geheel is omgeven door wanden bekleed met zilverfolie, dat variërend lamplicht weerkaatst. De fraaie kostuums van Anne De Grijff zijn statige, moderne versies van de klassieke tuniek, in banen van zwart en wit. De lokatie (LP 2 op Kop van Zuid) en ongetwijfeld ook het beschikbare budget dwingen tot keuzes en creativiteit. Ook van het publiek, dat elke handeling, elk gebaar (strike a pose!), elke verschuiving van een stoel mag doorgronden in zijn betekenis.

Claron McFadden geeft Semele een aardsheid mee door haar acteertalent. Haar lichte stem klinkt fris en wendbaar in de zachtere stukken en komt soms onder druk te staan wanneer een groter volume gevraagd wordt. Maar vooral overheerst het orenschijnlijke gemak van het zingen, een natuurlijke wijze van omgaan met lange lijnen en ornamentiek.
Naast haar had Roberta Alexander als Ino moeten staan, maar die brak onlangs haar been. De Amerikaanse sopraan Laura Bohn sprong voor haar in en betovert ons met haar stem en beheerste dramatiek.
Kevin Walton (Jupiter) heeft een zeer bijzonder geluid. Een mix van kort vibrato, een nerveuze klank, soms de controle verliezend – een vergelijking met de natuurhoorns lijkt passend. Waltons leeftijd klinkt met regelmaat door in zijn zang en knaagt aan de schoonheid, maar het resultaat blijft fascineren.

Het is opmerkelijk dat de muziek, het orkest, de zangers en de tekst (nog steeds) zóveel aandacht verdienen dat de enscenering met regelmaat teveel is. Dat is niet erg; ze is duidelijk ondersteunend en vertaalt bijvoorbeeld de gezongen tekst in mime. Dat levert een paar sterke momenten op – bijvoorbeeld wanneer Semele 'Breng mijn geliefde terug naar mijn omhelzing' zingt, mimet Ino dit met haar mee, daarmee blijk gevend van haar zelfde liefde voor Jupiter. De verbondenheid van de twee zussen wordt later nog sterker verbeeld, als Semele zichzelf in de spiegel bewondert en Ino haar spiegelbeeld is.

Fast forward: als Semele uiteindelijk sterft door de aanschijn van de werkelijke vorm van haar goddelijke man, herrijst zij als Dionysus, de god van driften en verlangens. Hier stapt de regisseur als bewerker in extreme mate in beeld: als de nieuwe god zingt hij Lilac Wine in de prachtige uitvoering van Nina Simone (u leest het goed). Verdoofd door zware wijn overpeinst hij/zij een liefde. We sluiten af met een instrumentaal stuk Händel. Die zich mogelijk zojuist heeft omgedraaid in zijn graf.

afbeelding van Marc van der  Heijde

door: Marc van der Heijde

Marc combineert zijn liefde voor klassieke muziek met zijn professionele expertise. Hij ondersteunt musici, muziekensembles en -organisaties, zie www.greenroomcreatives.nl

Terug