Blogs

Meeslepend en confronterend: The Big Easy

Dat Operadagen 2015 in Rotterdam zich vorige week niet alleen beperkte tot opera pur sang, bleek wel uit de meeslepende voorstelling The Big Easy van het theatergezelschap Tijdelijke Samenscholing. Een performance met veel muziek en persoonlijke verhalen, geïnspireerd door een bezoek aan het jazzwalhalla uit het diepe Zuiden van de Verenigde Staten: New Orleans.

In oktober 2014 vertrokken toneelspelers Carole van Ditzhuyzen, Michiel Bakker en muzikant Stan Vreeken, samen Tijdelijke Samenscholing, voor een maand naar New Orleans. Het trio werkte daar aan hun voorstelling The Big Easy (de bijnaam van New Orleans). De leden gingen op zoek naar de ontstaansgeschiedenis van de jazz en de invloed op hedendaagse stromingen. Ze ontmoetten muzikanten en stadsbewoners, en woonden jamsessies en muzikale rituelen bij.

Sociaal politieke geschiedenis
Maar zoals uit de theatervoorstelling blijkt, leverde de zoektocht in New Orleans veel meer op. Tijdens hun onderzoek kwam gaandeweg ook de sociaal politieke geschiedenis van het zuiden van de VS aan het licht. Want zoals de ramp met Katrina bewees, moest de zwarte bevolking het onderspit delven, en is daarmee de trieste scheiding tussen blank en zwart nog steeds een feit. In The Big Easy legt het collectief de vinger dan ook op die maatschappelijk zere plekken.
Op originele wijze brengt Tijdelijke Samenscholing de bevindingen van haar muzikale als maatschappelijke zoektocht samen tot een dik anderhalf uur durende voorstelling onder de Van Brienenoordbrug aan de Maas, waarmee New Orleans aan de Mississippi wordt nagebootst. Opzich al een bijzondere locatie die het geheel iets primitief, unieks en sfeervols meegeeft met de ondergaande zon en een koel briesje die toeneemt naarmate de show vordert.

Voodoo
The Big Easy begint met een kort verhaal over een barman die een wezen – half mens, half wolf - zoekt. Als de man zijn café wil sluiten, loopt er een vrouw binnen. Het volgende moment wordt duidelijk dat hij bloed onder zijn nagels heeft en de vrouw levenloos op de vloer ligt. Tegenover de rechter verklaart de man dat er voodoo is het spel was. Hij wordt echter veroordeeld en gaat de gevangenis in met de doodstraf in het vooruitzicht.

Dit eenvoudige verhaal wordt stukje voor stukje als basis gebruikt in een serie broeierige muziekstukken die dampen van de rhythm & blues. Naast de 5 fantastische musici die Tijdelijke Samenscholing voor dit project bijstaan, maakt zanger Stan Vreeken grote indruk met zijn van soul doorspekte stem. Tussen de liedjes voeren Bakker en Van Ditzhuyzen het publiek mee langs hun reisbevindingen en komt het maatschappelijke karakter in persoonlijke verhalen naar voren. Een ontmoeting met een geschiedenisprofessor die hen adviseert niks te geloven van wat hen wordt verteld; de vage uitspraken die zij horen waarin wordt beweerd dat Katrina de stad 'schoon wilde maken'; de noodkreet van een dj om het racisme ongedaan te maken; het schrikbarend hoge percentage afro-Amerikaanse gevangenen in de Louisiana State Prison – de grootste gevangenis in de VS – nota bene gebouwd op grond die werd bewerkt door slaven.

Second Line Parade
The Big Easy is een grandioze voorstelling. Muzikaal zet Tijdelijke Samenscholing een sterk staaltje originele composities van de hand van Stan Vreeken neer, beïnvloed door de roots van het diepe zuiden. Die liedjes zijn subliem verweven in het verslag van hun bezoek aan New Orleans. Soms op luchtige wijze gebracht, dan weer op indringende en serieuze toon om de maatschappelijke oneffenheden aan het licht te brengen en de toeschouwer op scherp te zetten. Tijdelijke Samenscholing sluit The Big Easy af met een spetterende Second Line Parade waarin de barman uit het verhaal met de scanderende woorden 'Dead Man Walking' zijn naderende levenseinde tegemoet gaat. Een even opwindend als confronterend slotstuk.

afbeelding van Serge  Julien

door: Serge Julien

Serge Julien is freelance tekstschrijver, webredacteur en journalist met een enorme passie voor muziek. Hij beweegt zich in de Nederlandse jazz- en soulscene om nieuw talent te spotten, te volgen en een steuntje in de rug te bieden door over en voor hen te schrijven (bio's, recensies en interviews). http://www.sergejulien.nl

Terug