Blogs

TOXIC PSALMS Tussen schoonheid en beklemmende betekenis

De magie van het theater wordt direct duidelijk als 34 vrouwen in zwarte neo-barokke jurken een leeg toneel opkomen. Een monochroom kleurbeeld van zwarten en huidskleur, aangezet door banen van dramatisch licht, zal voor het grootste deel een zeer afwisselend decor opleveren.

Door het spelen met deze elementen, verrijkt met choreografie, maakt regisseuse Karmina Šilec beelden die een beroep doen op een collectief arsenaal van betekenis. Als de groep één grote dichte cirkel vormt en gevangen wordt door een ronde bundel van licht, voelen we zowel geborgenheid als gevangenschap. Wanneer de vrouwen in rijen marcheren, terwijl er twee op een trommel slaan en dreigend aangelicht zijn, zijn de referenties niet te missen. De militaristische wijze waarop ze 'Kyrie eleison' ('Heer, ontferm u over ons') zingen, laat betekenis en klank langs elkaar heen schuren.

In troostend contrast daarmee staat een deel waarin de vrouwen wat losser van elkaar staan, in een blauw licht baden en met kleine gele lampjes ons de illusie geven dat ze een enkel licht naar elkaar overgooien.

Door de weinige extra middelen wordt de zeggingskracht ervan groot: legerlaarzen staan in hoog contrast met de vrouwelijke kledij en ronde spiegels laten ons de gezichten zien terwijl de groep zich van ons afgewend. We worden ermee verblind wanneer ze, samen met het licht, tegen ons gebruikt worden. De confrontatie: ook wij zijn onderdeel van de thematiek.

Dit alles wordt gedragen met de zang van de vrouwen. Soms zacht en zalvend, soms hard en scherp. Soms begeleid door orgel, synthesizer, handklappen – maar vaak met de pure kracht van alleen de stem. Het effect daarvan is bij Carmina Slovenica altijd indrukwekkend.

De voorstelling wil de menselijke wreedheid aan de kaak wil stellen. Met gesproken en boventitelde Engelstalige teksten als introductie op muziekstukken wordt de context van de voorstelling geschetst. We horen een tekst over het maagdenvlies en de extreme impact die dit voor veel vrouwenlevens had en heeft: kuisheid en alles wat daarmee te maken heeft in een patriarchale wereld. De gezongen teksten zijn echter in een vreemde taal en worden niet boventiteld. Juist in die momenten wordt de thematiek uitgewerkt, maar voor een groot deel van de voorstelling hebben de samenkomende elementen dan niet de zeggingskracht van de hierboven beschreven momenten.

Door de onevenwichtigheid van de uitwerking weken tekst, gezang en beeld zich los van elkaar en stop ik uiteindelijk om naar betekenis te zoeken. De voorstelling degradeert zichzelf daarmee deels tot een aangekleed concert. Uiteindelijk een mooi en boeiend geheel, maar ik geloof niet dat dit een beschrijving van de gewenste impact is.

afbeelding van Marc van der  Heijde

door: Marc van der Heijde

Marc combineert zijn liefde voor klassieke muziek met zijn professionele expertise. Hij ondersteunt musici, muziekensembles en -organisaties, zie www.greenroomcreatives.nl

Terug