Blogs

Het Kanaal - Ik ben een mens, wat ben jij?

Als je als makers elementen op het toneel zet, en zorgvuldig vermijdt dat ze een fysieke dynamiek met elkaar aangaan, ligt de samenhang in de voorstelling elders. Dat is het formele uitgangspunt van Het Kanaal: bijna als tableaux vivants vertellen twee personages ons hun verhaal, vrijwel onbeweeglijk dwingen ze ons vooral te luisteren. Deze twee figuren hebben feitelijk niets met elkaar te maken. Sterker nog, het is juist in hun extreme tegenstellingen dat ze hier bij elkaar zijn gebracht.

Hij is een Afrikaanse vluchteling, die via de Middellandse Zee nu op het strand van Calais staat en naar Engeland wil zwemmen. De zee vóór hem belooft een nieuw leven.
Zij is een Engelse, die als transsexueel geprobeerd heeft een nieuw leven op te bouwen. Nu staat ze op een klif; de zee onder haar belooft de dood.

Het zou cynisch zijn de problematiek inhoudelijk af te doen als 'bekend', hoewel ze dat is. 'De zee is een uitstekende plek voor zelfreflectie' wordt ons gezegd, en zo wordt de zee in deze voorstelling als een spiegel tegen ons gebruikt. Waar waren wij, toen de boot omsloeg en de spartelende mensen hun handen uitstaken? Waar waren wij, toen de vrouw de bar binnenliep en lastig gevallen werd? Waar was de menselijkheid in dit alles? Bij hem, bij haar, bij ons?

In een volle Krijn Boon Zaal van de Rotterdamse Schouwburg (lekker warm, lekker droog) dwingen acteurs Katelijne Verbeke en Adams Mensah ons niet weg te kijken. 'And this your mountainish inhumanity' – de laatste zin uit een pleidooi voor de menselijke behandeling van vluchtelingen, van Shakespeare. Deze tekst worden door de prachtig zingende sopraan Naomi Beeldens en gitarist/luitist Maarten Vandenbeemden in 'Sprechgesang' en vrije liedvorm gebracht, en plaatsen het persoonlijke en hedendaagse in een groter verband van tijd en context.

De samenkomst van elementen – tekst in Nederlands en Engels, simultaan geprojecteerd in Engels, oud-Engelse teksten en hedendaags Nederlands-met-Vlaamse-tongval – maakt het moeilijk van een hechte eenheid te spreken. Je kunt evenwel niet onbewogen naar deze voorstelling kijken. Heel vreemd dan, dat het einde de confronterende toon in één klap (pun intended) teniet doet, wanneer de springende vrouw bovenop de succesvol aangekomen man valt – en hem doodt. Wat is dit – een klucht? En dan de vrouw ook nog laten bedenken 'dat het misschien maar beter zo is; als de man met zijn actie een held was geworden, waren er nog veel meer vluchtelingen over komen zwemmen'. Schuilt in ons allen een stukje inhumaniteit, ook al zijn we zelf slachtoffer? Het einde is een zware domper op een voorstelling die impact heeft zonder groots uit te pakken.

Niets is toeval – deze petitie kwam zojuist op mijn pad. Kijk niet weg, maar teken: https://act.wemove.eu/campaigns/criminalising-humanity-sou-int

afbeelding van Marc van der  Heijde

door: Marc van der Heijde

Marc combineert zijn liefde voor klassieke muziek met zijn professionele expertise. Hij ondersteunt musici, muziekensembles en -organisaties, zie www.greenroomcreatives.nl

Terug

Reageer

* Verplichte velden