Blogs

L' Orfeo - Eén is het zuiverste getal

Een klein mirakel vond dinsdag plaats in de Grote Zaal van de Doelen. Een ruim 400 jaar oude opera, gebaseerd op een mythe uit de Oudheid, kwam met minimale middelen intens tot leven en het publiek ging na afloop volledig uit zijn dak.

Wat was er nodig? Men neme: een componist die raad weet met het karakter van de tekst. Schrijver Allessandro Striggio beschrijft het verhaal van Orfeo die afdaalt naar de onderwereld om zijn gestorven geliefde Euridici niet als een drama vol actie, maar als een pionnenspel waarin iedereen een duidelijk afgebakende rol heeft. Mensen, halfgoden en goden staan voor waarden, zoals trouw, deugd, rechtvaardigheid. Wat betekent dat voor het verhaal? Een voorbeeld: de dood van Euridice door een slangenbeet wordt niet uitgespeeld, maar komt tot ons via een boodschapper. Het potentieel dramatisch hoogtepunt wordt daarmee teruggebracht tot een vormelijk gegeven. Hoe kan daar levensverkwikkend bloed doorheen stromen? Waarom voelen wij de impact dat dat heeft op Orfeo, die toch ook in strakke taal verslag doet van zijn emoties?

Dit is er nodig: Claudio Monteverdi, het genie dat alles en iedereen inpakt met zijn gebruik van noten en ritme. De eb en vloed van emoties is dáár voelbaar; de vreugde, de brandende liefde, de wanhoop, de onverzettelijkheid: alles weet de componist te vertalen naar klank. En al horen we misschien niet meer hoe baanbrekend zijn werk in de oren van die tijd was, toch is het zonneklaar waarom dit een eeuwig meesterwerk mag heten.

Het uitvoeren van deze opera kan met gemak een academische exercitie worden, wanneer de elementen niet optimaal zijn of ze hun samenhang niet weten te vinden. Daarom was deze uitvoering een klein mirakel. De bezetting van de solisten was zonder uitzondering prachtig. Men nam de ruimte om de tekst ook daadwerkelijk via de emotie tot ons te brengen; de beschrijvende teksten vormen daardoor ineens geen barrière meer om je mee te laten slepen. Ook het orkest Cappella Mediterranea was niet met het notenschrift bezig, maar ademde samen met de zangers het verhaal. Een opvallend open ensembleklank, met veel fris getokkel, contrasteerde optimaal met het warm klinkende kamerkoor uit Namur. Dirigent Leonardo García Alarcón wist opzwepende golven schijnbaar moeiteloos van de groepen los te krijgen en af te wisselen met ultieme verstilling.

Het is feitelijk absurd om te proberen het eindresultaat te beschrijven; de eenheid tussen alle betrokkenen was zó groot dat je je oren niet durfde te geloven. Er werd niet gemusiceerd, er werd een verhaal geleefd. Toen Orfeo (een briljante Valerio Contaldo) – die door zijn stommiteit in de onderwereld niet met zijn geliefde terugkeerde – aan het eind toch door de goden opgenomen werd, was het publiek helemaal één met de musici. Daar waren we: in de hemel. Het was prachtig.

afbeelding van Marc van der  Heijde

door: Marc van der Heijde

Marc combineert zijn liefde voor klassieke muziek met zijn professionele expertise. Hij ondersteunt musici, muziekensembles en -organisaties, zie www.greenroomcreatives.nl

Terug

Reageer

* Verplichte velden