Nieuws

PARSIFAL toen en nu

Waar ging de laatste opera die Wagner toen componeerde over en wat voor versie presenteert regisseur Arlon Luijten nu?

TOEN

PARSIFAL - Wagners origineel

Richard Wagner (1813-1883) componeerde zijn laatste opera Parsifal tussen 1877 en 1882. Hij baseerde zijn libretto op de middeleeuwse roman van Wolfram von Eschenbach, waarin de ridder 'Parzival' aan het hof van koning Arthur de queeste naar de Heilige graal volgt. Uiteindelijk ontmoet hij de mythische Visserkoning – een symbolische verwijzing naar Christus – die hem de graal toont.

Wagners versie van het verhaal loopt enigszins anders. In de Pyreneeën, bij de burcht van de graalridders, schiet de jonge Parsifal een zwaan neer. De ridders menen in hem de profetie van de 'reine dwaas' te herkennen, die de zieke graalkoning Amfortas van zijn vloek kan verlossen. Amfortas is, in opdracht van de boze tovenaar Klingsor, verleid door de heks Kundry. Parsifal gaat op reis, weerstaat de verlokkingen in de betoverde tuin van Klingsor's kasteel en weet de tovenaar te verslaan met behulp van de Heilige speer. Parsifal keert terug naar de graalridders; met de speerpunt geneest hij de wonde van Amfortas. Ten slotte wordt de graal aan Parsifal geopenbaard.

NU

Regisseur ARLON LUIJTEN over zijn versie

"Welnu, Parsifal; Het knalt bijna uit elkaar van muzikale, religieuze en politieke ambitie. Als je voorbij de eerste overweldiging door Wagners muziek kijkt en luistert, beland je in een wereld die potdicht lijkt gemetseld met magische symbolen en cryptische tekens die verwijzen naar bronnen waar velen van ons al lang het contact mee verloren hebben. Christendom, Boeddhisme, verlossing, reinheid, speren, een orakelende graal, ga maar door; alles voortgestuwd door een intimiderende oceaan van muzikale rijkheid en genialiteit. Het is een heerlijk spektakel. Zeker.
Maar wat zijn de inhoudelijke en actuele verbindingen met mijn persoonlijke leven in de stad Rotterdam?

Een waar meesterwerk is voor mij niet zo zeer tijdloos in zijn statische, 'affe' vorm, maar verdraagt het om opengevouwen te worden, bevraagd te worden tegen het licht van de tijd. Ik heb Parsifal uit het script geschrapt, omdat ik niet geloof in een verlosser in de vorm van één enkele persoon. Kunnen wij, Rotterdammers, zelf Parsifal zijn? Voor 'verlossing' zorgen? Maar wat hebben wij daar dan voor nodig? Compassie, altruïsme, participatie? Geld? Kan opera ons in deze kwestie nog wel een spiegel voorhouden, of de weg wijzen? En zo nee, van welke opera-codes en -opvattingen nemen we dan afscheid? Wij breiden ons podium uit met nieuwe composities, nieuwe theatertalen, meerdere locaties en kennis uit de wereld van de wetenschap, technologie, het bedrijfsleven en de nieuwe politiek...."

Arlon Luijten

Terug