Nieuws

Tien jaar Operadagen Rotterdam

Operadagen Rotterdam bestaat in 2015 tien jaar. Na Vrijheid en Broederschap staat de tiende editie in het teken van Gelijkheid. Van vrijdag 22 tot en met zondag 31 mei is door heel Rotterdam het nieuwste van het nieuwste op het gebied van opera en muziektheater te zien.

"All men are created equal." De gevleugelde woorden van Thomas Jefferson in de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring (1776) creëerden een schokgolf van nieuwe revoluties. Drie jaar later bestormden de Parijzenaren de Bastille.
Het gelijkheidsdenken van politici en denkers als Jefferson en Voltaire zorgde voor een ongekende emancipatiebeweging. Jefferson sprak van onvervreemdbare rechten, waaronder 'Life, Liberty and the pursuit of Happiness'. Onderdrukte volkeren, minderheden, geloofsovertuigingen, generaties en seksen eisten hun plek op in de maatschappij. Zozeer zelfs dat we hun positie als vanzelfsprekend beschouwen.

Misschien zelfs als té vanzelfsprekend. Want met de eurocrisis wordt de kloof tussen Noord- en Zuid- Europa alsmaar groter. Na de val van de Berlijnse muur zijn er wereldwijd nóg meer muren bijgekomen. In Nederland lijkt de inkomensongelijkheid toe te nemen en lijkt het liberale begrip 'tolerantie' uitgehold te worden. En hoewel een steeds luidere roep om transparantie van politiek en macht te prijzen is, schuilt er het gevaar achter van rigoureuze gelijkschakeling waarin diversiteit steeds minder de ruimte krijgt. Hoe gelijkwaardig zijn we nu eigenlijk? En wanneer slaat gelijkheid om in verstikkende uniformiteit? Het zijn de grote vragen van deze tijd, waartoe kunstenaars en toeschouwers zich willen verhouden.

Operadagen Rotterdam heeft een programma samengesteld waarin dit thema wordt aangeraakt. Elke voorstelling belicht eigen aspecten, maar opvallend vaak lijken de voorstellingen een thematische dialoog met elkaar aan te gaan. Binnen het thema zijn vier 'verhaallijnen' te ontdekken.

De Trilogie van het Echtelijke Bed
Als er één plek is waar de hiërarchieën van het openbare leven kunnen verdampen, dan toch wel in de schemerrijke hitte van de slaapkamer. Een drietal voorstellingen gaat in op hoe onder de dekens de traditionele verhoudingen op hun kop gezet kunnen worden. De wereldberoemde regisseur Christoph Marthaler brengt zijn voorstelling King Size: in één groot bed komt de muziek van Bach en Schumann samen met die van The Kings en The Jackson 5. Compagnie Marius brengt een toneelstuk dat een ode is aan Mozarts Le nozze di Figaro, waarin een vrolijke chaos van bedrog en overspel alle sociale rangordes doet overstijgen. Ten slotte duiken het orkest B'Rock, Wunderbaum en Theater Rotterdam met elkaar in de koffer tijdens een eenmalig spektakel (met muziek uit Mozarts Figaro en Cosi fan tutte).

Wie heeft de broek aan? De positie van vrouwen, toen en nu
De positie van en tussen mannen en vrouwen wisselt met het verloop van tijd. De onderlinge verhouding tussen beiden hangt nauw samen met de tijdsgeest en maatschappelijke ontwikkelingen; de vrouw is misschien wel het iconische boegbeeld van alle emancipatiebewegingen. Tijdens Operadagen Rotterdam 2015 blikken we terug én vooruit. We schuren ook aan tegen de twee voorgaande thema's vrijheid (2013) en broederschap (2014). Claron McFadden - de onverschrokken 'ambassadeuse' van Operadagen - zingt de sterren van de hemel in Händels opera Semele, de roerende vertelling over een vrouw die gelijk wilde zijn aan de goden. In samenwerking met Vocaallab creëert Componist Wim Henderickx een nieuw werk met de vrouw als middelpunt: Silbersee. Verder brengen we een ode aan één van de grote tragédiennes van de Twintigste Eeuw: Romy Schneider. Ook de rijzende Amerikaanse ster Shara Worden maakt haar opwachting in Death Speaks, nu al een hoogtepunt van de komende festivaleditie. Componist Boudewijn Tarenskeen verlegt met Rache de aandacht naar vrouwelijke wraakgeschiedenissen: van de bijbelse Judith tot Kill Bill, van Elektra tot de beruchte moordenares Marianne Bachmeier. Muziektheatergezelschap WILco speelt in op het vrouwbeeld in seksfilms met hun nieuwste werk – hoe toepasselijk – Pornopera.

Amerika: gelijkheid als bouwsteen van de nieuwe wereld
Thomas Jefferson indachtig, vormt 'de nieuwe wereld' een rode draad binnen het festival. De vermaarde componist David Lang – winnaar van de Pulitzer Prize en uitgeroepen tot 'composer of the year 2013' door Musical America – komt met maar liefst twee premières. Naast de eerdergenoemde Shara Worden werkt hij samen met de dames van vocaal ensemble Anonymous4 aan Love fail. De laatsten brengen tevens een uitvoering in de Pelgrimvaderskerk in Delfshaven, de plek vanwaar de 'founding fathers' richting Amerika zeilden. Ze verlieten Rotterdam om te bouwen aan een nieuwe wereld, met gelijkheid als ideaal in het achterhoofd. Maar er zijn nog meer voorstellingen met Amerika als rode draad: het prijswinnende The Great Downhill journey Of Little Tommy bijvoorbeeld. Claron McFadden maakt ook hier haar opwachting, ditmaal met een concert in de Paradijskerk met als titel American Songbook.

De zoektocht naar het gemeenschappelijke
Operadagen biedt perspectieven over de zoektocht naar de waarden die ons binden en de vlucht van de muren die ons scheiden. In Daral Shaga verklankt componist Kris Defoort een zeer aangrijpend verhaal over de zoektocht naar (en het verlies van) een gemeenschappelijke identiteit. Het Berlijns solistencollectief Kaleidoskop (eerder te zien in het veelgeprezen Van den Vos van FC Bergman) liet zich met Kaleidoskopville inspireren door de besloten en gewelddadige gemeenschap in Lars von Triers Dogville. Films zijn sowieso een inspiratiebron tijdens de Operadagen 2015. De veelgeprezen beeldenmakers van 33 1/3 collective brengen met Private View een ode aan Hitchcocks meesterwerk Rear Window, waarin sociale controle troef is. Arlon Luijten vervolgt zijn succesvolle Operadagenproductie Parsifal – Playingfields met 'part II', waarin het publiek verleidt wordt om een spectaculair gezelschapsspel te spelen. In Enough Already van de fantasievolle François Sarhan volgen we het surrealistische dwaalspoor van twee ongewone figuren. En in het beeldende familiesprookje Silbersee volgen we de dappere zoektocht van eenzame koningsdochter naar een nieuw thuis.

De eerste producties zijn al in de verkoop. Houd het programmaoverzicht in de gaten voor de laatste updates.

Terug