Uwe Leipe Mastdramnis

Terug naar agenda

Credits

compositie: Rob Zuidam
regie: Jeroen de Man
soliste: Gerrie de Vries
ensemble: Nieuw Amsterdams Peil:
(alt)fluit: Eline van Esch
(bas)klarinet: Lars Wouters van den Oudenweijer
hoorn: Ron Schaaper
viool: Heleen Hulst
cello: Mick Stirling
piano: Gerard Bouwhuis
slagwerk: Niels Meliefste
productie: Nieuw Amsterdams Peil

Uwe Leipe Mastdramnis is geschreven voor mezzosopraan Gerrie de Vries en een zevenkoppig ensemble van Nieuw Amsterdams Peil. De voorstelling volgt de route die de ziel van een vrouw aflegt op weg van het leven naar de dood. Van een hoogbejaarde dame verandert de vrouw langzaam maar zeker in de stralende diva die zij misschien ooit is geweest. De taal die zij hanteert, is fictief en volledig gericht op klank en expressie. Nieuw Amsterdams Peil zorgt met fonkelende noten voor bijzonder contrasten en een ongewone theatrale spanning.

Zin in verdieping?
Niemand minder dan bekroond auteur Connie Palmen verzorgt van 18.15 - 18.45 uur een inleiding.

Meer voorstellingen op locatie zien?
Bestel dan de PACKAGE DEAL On location
dinsdag 16 mei : Yuri - a workout opera (21.00) + woensdag 17 mei: Uwe Leipe Mastdramnis (19.00) + Freddie (21.00) €40

meer over deze voorstelling

PROGRAMMATOELICHTING

Uwe Leipe Mastdramnis. anagram van Nieuw Amsterdams Peil, is een operalibretto geschreven voor mezzosopraan Gerrie de Vries en een zevenkoppig ensemble van Nieuw Amsterdams Peil. De voorstelling volgt de route die de ziel van een vrouw aflegt op weg van het leven naar de dood. Van een hoogbejaarde dame verandert de vrouw langzaam maar zeker in de stralende diva die zij misschien ooit is geweest. De taal die zij hanteert is fictief en volledig gericht op klank en expressie. Nieuw Amsterdams Peil zorgt met fonkelende noten voor bijzonder contrasten en een ongewone theatrale spanning.

Een vrouw voelt haar einde naderen, als een dier. Ze worstelt, verzet zich en voert een aantal laatste rituelen uit. Wij zijn getuige van haar Odyssee door een berg rotzooi. Ze baant zich een weg door die rommel. Spullen roepen immers herinneringen op. Deze voorstelling is bij uitstek geschikt om ons eigen verhaal te maken. Er worden ons dingen aangereikt waarbij we allemaal onze eigen associaties zullen hebben. Van een lineair verhaal dat zich ontwikkelt van A tot Z is amper sprake.

En geef nou toe, heeft niet iedereen wel ergens zo'n zolder, overvolle harde schijf, geheugen overlopend van ervaringen, ouder of grootmoeder, nicht of tante, zus of vrouw? Creëert de hele mensheid niet steeds meer ongeordende troep, van ruimtepuin tussen satellieten tot zinloos aanzwellende i-Clouds en verlaten Facebook-accounts in de digitale kosmos, tot bergen plastic op zee? Samenvattend zou je kunnen spreken over allerlei bubbles van herinneringen. Voorwerpen roepen ze immers op. Vormgever Arjen de Leeuw kwam op het idee onze verbeelding een handje te helpen door al die rommel te abstraheren tot gigantische hangende zakken. Noem ze de hete luchtballonnen van onze verbeelding. Het leidt tot een monumentaal decor, dat de nietigheid van de menselijke positie beklemtoont.

Naarmate de leeftijd vordert trachten we de bordjes van ons steeds duizelingwekkender tollende geheugen met alle macht in de lucht te houden. We zijn een dwergversie van Atlas, worstelend met de vuile vaat van ons verleden, tot geheugenverlies of verwarring toeslaat als een zwaard van Damocles, we de controle voorgoed verliezen en de hele boel met donderend geraas in elkaar kiepert. We willen het niet weten, maar ooit komen we allemaal aan ons eind.

Bij opera denk je onwillekeurig aan gezongen tekst, maar, zo constateerde componist Rob Zuidam al eerder, het tempo van de dramatische handeling ligt 'op zijn reet' zodra een solist gaat zingen. Gaandeweg ontdekte hij hoeveel baat de vorm heeft bij een zo beperkt mogelijk gehouden handeling. Verstilling en rust zijn sindsdien toegenomen in zijn werk. Pianist Gerard Bouwhuis signaleert eveneens dat Zuidams werk sinds de tijd van overrompeling en doorbraak 'minder druk' is geworden. Typerend is de verstilde aanloop naar een hoketisch duet tussen zangeres en hoornist. De hectiek ervan profiteert van de rake timing. Voor zover sprake is van tekst in Uwe Leipe Mastdramnis, betreft het flarden uit poëzie van Paul van Ostaijen. Zuchten, kreten en uitroepen zeggen echter minstens zoveel.

tekst: Huib Ramaer

Klik hier om het libretto te bekijken en eventueel thuis te printen.

TEAM

Rob Zuidam werd op 23 september 1964 geboren te Gouda en studeerde compositie bij Philippe Boesmans en Klaas de Vries aan het Rotterdams Conservatorium. In 1989 was hij Composition Fellow bij het Tanglewood Music Center in Massachussets, USA, waar hij studeerde bij Lukas Foss en Oliver Knussen. Hij werd er onderscheiden met de Koussevitzky Composition Prize voor Fishbone, een werk voor blaasinstrumenten en piano, en ontving een Leonard Bernstein Scholarship, dat hem in staat stelde er als student terug te keren. Na diverse uitvoeringen van zijn werk op het Festival of Contemporary Music, keerde hij in 1999, 2001 en '03 als docent terug naar Tanglewood, onder meer als Artist in Residence met financiële ondersteuning van de Velmans Foundation. In 2010 doceerde Zuidam als Erasmus Professor aan de universiteit van Harvard en werd hem in Den Haag de Kees van Baaren-Prijs uitgereikt voor zijn opera Rage d'amours. In 2012/13 was hij composer in residence aan het conservatorium van Utrecht.

De kern van Zuidams compositorische activiteiten ligt op het vlak van de vocale muziek, met name het muziektheater. Het was Hans Werner Henze die Zuidam wees op zijn potentieel als operacomponist en -librettist en hem een opdracht verstrekte tot het maken van een avondvullende opera voor de Münchener Biennale für Neues Musiktheater. Dit resulteerde in Freeze, een opera gebaseerd op het verhaal van de ontvoering van Patricia Hearst, die in 1994 gerealiseerd werd in co-productie met het Holland Festival en het Staatstheater Braunschweig. Sopraan Susan Narucki vertolkte de hoofdrol in het stuk, dat Klaus Umbach, criticus van Der Spiegel, ertoe bracht Zuidam als "ein genialischer Hund" te bestempelen. Een tweede opera, Rage d'amours, ontstond in opdracht van het Boston Symphony Orchestra en beleefde in 2003 haar première in Tanglewood, met o.a. sopraan Lucy Shelton. De New York Times schreef: "a formidable work... a score that keeps you hooked... with Rage d'amours Mr. Zuidam announces himself as a composer to reckon with". Rage d'amours, dat verhaalt over de turbulente liefdesgeschiedenis van Johanna de Waanzinnige en Philips de Schone, beleefde in 2005 haar Europese première tijdens het Holland Festival, in een double-bill met Zuidams McGonagall-Lieder. Claron McFadden, Barbara Hannigan en Young-Hee-Kim vertolkten de hoofdrol, in een enscenering van Guy Cassiers. In 2006 ontstond de kameropera Der Hund, omtrent het stervensuur van de Oostenrijkse suïcidale misantroop Otto Weininger. In 2009 vervaardigde Zuidam Adam in Ballingschap voor De Nederlandse Opera en het Holland Festival, naar het gelijknamige toneelstuk van Joost van den Vondel, eveneens in een enscenering van Guy Cassiers. De eerste semi-concertante uitvoering van Suster Bertken, omtrent het leven en de poëzie van deze 15de-eeuwse Utrechtse kluizenares, vond plaats in december 2010, met in de titelrol sopraan Katrien Baerts. Zijn meest recente opera Troparion, voor alt Helena Rasker en violiste Liza Ferschtman, handelend over mirakelen verrichtende heiligen in de woestijn, werd geënsceneerd door Pierre Audi en beleefde een eerste uitvoering, samen met Suster Bertken, tijdens het Holland festival 2013.

Daarnaast componeerde Rob Zuidam een groot aantal werken voor orkest, ensembles en solisten. Zo ontstond tussen 1991 en '98 het orkestrale vierluik Trance Symphonies en schreef hij in opdracht van de Michael Vyner Trust Sauvage Noble (2001), een concert voor hobo, hoorn en ensemble. In opdracht van het Koninklijk Concertgebouw Orkest componeerde hij in 2008 Adam-Interludes, ter gelegenheid van de 100e geboortedag van Olivier Messiaen, een werk dat in 2010 op cd is verschenen. In opdracht van de Japan Netherlands Society schreef hij tot het Music for Viola, Piano and Ensemble, dat in november 2005 ten doop gehouden werd in de Oji Hall in Tokyo, door Nobuko Imai, Tomoko Mukayama en het Viotta Ensemble. Eveneens in 2005, maakte hij voor het Nationale Ballet een bewerking van Mozarts Don Giovanni, in samenwerking met choreograaf Krzysztof Pastor en dramaturg Carel Alphenaar, dat tot op heden een dertigtal uitvoeringen beleefde in het Amsterdamse Muziektheater. Zuidams werk werd verder ondermeer uitgevoerd door het Koninklijk Concertgebouw Orkest, het Residentie Orkest, de Philharmonie Zuidnederland, het Duitse Ensemble Modern, de London Sinfonietta, het ASKO-Schönberg Ensemble, het Nederlands Kamerkoor, solisten als Elliott Fisk, Peter Serkin en Benjamin Schmid, en dirigenten als Reinbert de Leeuw, Oliver Knussen, Ingo Metzmacher, Otto Tausk, Anthony Hermus, Peter Ruzicka, Stefan Asbury, Bradley Lubman, Markus Stenz en Richard Dufallo. Maar het zwaartepunt van zijn compositorische output ligt zoals gezegd op het vlak van de vocale muziek. Voor het RIAS Kammerchor componeerde hij het Berliner Chorbuch (2014) en in 2013 beleefde het Bosch Requiem, voor solisten, koor en groot ensemble, zijn première. De McGonagall-Lieder (1997-2000) voor coloratuursopraan en ensemble, (cd Challenge Classics 72608) en Calligramme/il pleut (1991/2009), voor twee vrouwenstemmen a cappella, behoren tot zijn meest gespeelde werken. Naast zijn compositorische activiteiten, is Zuidam ook actief als muziek-essayist, onder meer voor NRC Handelsblad. www.robertzuidam.com

Jeroen De Man (1980) studeerde in 2005 af aan de acteursopleiding van de Toneelacademie Maastricht. Van 2006 tot 2016 was hij lid van De Warme Winkel. De laatste jaren richt hij zich steeds meer op het regisseren. Hij regisseerde onder andere Als ik de liefde niet heb van Marjolijn van Heemstra bij het Ro Theater en het succesvolle La Isla Bonita, de afstudeervoorstelling van de opleiding Theatraal Performen (Toneelacademie Maastricht, 2015). Vanaf het seizoen 2017/2018 is hij als regisseur verbonden aan Het Nationale Theater en Toneelgroep Oostpool. Bi
Arjen de Leeuw(1972) studeerde aan de beeldhouwafdeling op de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag( 1990-1995). Zijn praktijk focust nu hoofdzakelijk op filmwerk. Binnen fictieve settings daagt hij zijn protagonisten uit om om te gaan met existentiële vragen.
Een fascinatie voor de absurditeit van het leven, hoe we met ons lot omgaan, met dingen die buiten onze controle vallen, bijvoorbeeld onze natuurlijke omgeving, zijn terugkerende elementen in zijn werk. Zijn werk is nationaal en internationaal tentoongesteld en vertoond. Recente vertoningen van zijn films waren in het Centre Pompidou, Parijs, het Museo Reina Sofia, Madrid, het International Film Festival Rotterdam and 25fps in Zagreb. Parallel aan zijn praktijk heeft hij decors en kostuums ontworpen voor voorstellingen van o.a. Gienke Deuten, Rieks Swarte en Marjolijn van Heemstra.

Gerrie de Vries, mezzosopraan, studeerde aan het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam. Zij werd internationaal bekend met haar interpretaties van het 20ste- eeuws repertoire van o.a. Stravinsky en Schoenberg tot en met Andriessen en Kurtág.
Daarnaast voerde zij talloze werken uit die speciaal voor haar werden geschreven of aan haar werden opgedragen zoals: Pancho Villa, liederen van Rob Zuidam, A King, Riding, een opera van Klaas de Vries, geregisseerd door Christopher Marthaler in een coproductie van het Holland Festival en de Koninklijke Munt in Brussel. Gerrie de Vries trad op o.a. in de Warschauer Herfst, het Internationale Bartók Festival, I.S.C.M. en op festivals in Darmstadt en Zürich met ensembles zoals het ASKO /Schönberg Ensemble en Ensemble Musikfabrik. Zij werkte met dirigenten als Reinbert de Leeuw, Peter Eötvös, Ed Spanjaard en Oliver Knussen. Tot op heden is zij artistiek leider van De Helling, een nieuw initiatief tot kleinschalig muziektheater in Nederland. Daar initieerde en speelde zij in voorstellingen zoals: Winterreise (Schubert/ Klaas de Vries), Der Hund (Rob Zuidam) en I am her Mouth (Jan van de Putte). Met Nieuw Amsterdams Peil werkte zij samen aan de productie The Reclining Woman (Astrid Kruisselbrink), geïnspireerd op de beelden van de vermaarde beeldhouwer Henry Moore.
De meest recente productie 'Honderd nachten, honderd jaren' met muziek van Klaas de Vries waarvoor zij zelf het libretto schreef, beleefde zijn première in Maastricht in het kader van festival Musica Sacra 2014.

Nieuw Amsterdams Peil (NAP) werd in 2005 door Heleen Hulst en Gerard Bouwhuis opgericht met als doel een nieuwe impuls te geven aan ongedirigeerde kamermuziek van de 20ste en 21ste eeuw. Zo waren er programma's rondom Ligeti, Cage, Vivier, Poulenc, Richard Ayres en Guus Janssen. De laatste jaren zijn de projecten van NAP meer gericht op muziektheater en samenwerkingen. Zo waren er projecten met dans (A year from monday van choreograaf Paul Selwyn Norton en Gezien Giacometti met muziek van Elmer Schönberger in choreografie van Beppie Blankert), met film (Ur•Wald van Arnoud Noordegraaf en Anaïs Nin van Louis Andriessen) met geur in het recente Narcissus van Calliope Tsoupaki en met een draaiorgel in Aan Barrels (met muziek van Reza Nemavar en Janco Verduin).
Verder waren er samenwerkingen met Muziektheater de Helling in Reclining Woman en met de Diamantfabriek in Conversations with my mother.

Prijzen

€17,50 (normaal)
€10,- (CJP, Studenten, 18-, BankGiro Loterij VIP-KAART)

Koop kaarten